İncelemesiz Patent
İncelemesiz Patent verilmesi sisteminde 7 yıllık bir süre için patent verilebilirlik şartları ile ilgili inceleme yapılmadan patent verilmektedir.İncelemesiz patent verilmesi sisteminde Tekniğin Bilinen durumu ile ilgili araştırma raporu düzenlenmekte, araştırma raporu yayınlanmakta, üçüncü kişilerin başvuru ve araştırma raporu hakkındaki görüşleri alınmaktadır. Ancak incelemeli sistemden farklı olarak üçüncü kişilerin başvuru ve rapor hakkındaki görüşleri dikkate alınmadan incelemesiz patent verilmesine karar verilmektedir.

İncelemesiz sistemde, incelemeli patente oranla koruma süresi daha kısa olmakla birlikte daha hızlı, daha ucuz ve daha az külfetli bir işlem gerektiren bir koruma getirilmek suretiyle , özellikle mali imkanları kısıtlı buluş sahiplerinin ve küçük işletmelerin buluşlarının koruma altına alınmasını teşvik etmek amaçlanmıştır.

İncelemesiz verilen patentin konusunun gerçekliliği ve yararlılığı devletçe garanti edilmez. İncelemesiz verilen patentin incelenmesi için talep yapılması şarttır. Bu talep , patent sahibi veya üçüncü kişiler tarafından başvuru tarihinden itibaren en geç yedi yıl içinde yapılır. İnceleme ilgili ücret, talebi yapan tarafından ödenir.

İnceleme talebinin , başvuru tarihinden itibaren en geç yedi yıl içinde yapılmaması halinde patent hakkı sona erer. Yedi yıllık sürenin geçmesinden sonra, inceleme talebi yapılamaz.

 İncelemeli Patent
İncelemeli sistemde , araştırma raporunun yayınlanmasından sonra , buluşun yeni olup olmadığı, tekniğin bilinen durumunun aşılıp aşılmadığı , sanayiye uygulanabilir olup olmadığı kriterleri incelenmekte ve bu kriterlere uygun olan buluşlara 20 yıl süreli patent verilmektedir.

İncelemeli Patent Sisteminde , Tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporu yayınlandıktan sonra üçüncü kişiler altı ay içinde , yeniliğin bulunmadığı veya tekniğin bilinen durumunun aşılmadığı veya tarifnamenin yeterli olmadığını iddia ederek, patent verilebilirlik şartlarının mevcut olmadığını ileri sürebilir ve itiraz edebilir.

Başvuru sahibi incelenerek patent verilmesi sistemini tercih ettiğini , araştırma raporunun kendisine tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde Türk Patent Enstitüsü'ne bildirilmesi gerekir. (Bu sure içinde bu bildirimin yapılmaması halinde , incelemesiz patent verilmesi sisteminin tercih edildiği kabul edilir.)

Araştırma raporunun yayımlanmasından sonra ve yayın tarihinden itibaren altı ay içinde, başvuruyu yapan, incelenerek patent verilmesi amacıyla incelemenin yapılmasını Enstitü'den talep eder. Bu incelemenin yapılabilmesi için üçüncü kişilere tanınan altı aylık itiraz süresinin bitmesi ve belirtilen inceleme ücretinin ödenmesi gerekir.