|
Neden Patent Tescili ?
Patent
istemi ile devreye devlet veya devletin
garantörlüğündeki bir kurum girer. Bu kurum
da ulusal patent ofisidir. Patent ofisi
buluş yapana, buluşun patent şartlarına haiz
olması (yeni olması, sanayiye
uygulanabilmesi ve tekniğin bilinen durumunu
aşması) şartı ile buluşunu taklitlere karşı
koruma sözü verir.
Dünyada
patent koruması Türkiye'nin de 1930 yılında
imza attığı uluslar arası "Paris
Anlaşmasına" göre olur. Türkiye'de patentler
bu genel anlaşmaya paralel olarak işleyen
551 sayılı kanun hükmündeki kararnameye göre
korunur.
Patent yada Faydalı model, hak sahibine ne
tür haklar ve imkanlar sağlar?
Buluşun
ekonomik faydalarından sadece buluş
sahibinin yararlanmasına imkan vererek,
rakiplerine karşı teknik ve ekonomik
üstünlük kazandırır.
Mülkiyet hakkı sağlayan bir hak olarak devir
alınabilir ve devir edilebilir.
Söz konusu buluştan başkalarının
(rakiplerin), yararlanmasını yasaklama hakkı
sağlar.
Lisans verilmesi yoluyla başka kişilere hak
tanıma imkanı verir. Lisans bir tür kiralama
hakkıdır. Böylece, buluş sahibi buluşunu
kendisi kullanırken, ekonomik bir yarar
karşılığında yada karşı lisanslar alınması
karşılığında, başkalarına da söz konusu
hakkı kullandırma hakkını elinde tutmuş
olur.
Tüm dünyada olduğu gibi ticari bir prestij
sebebidir.
Taklit edilmesi halinde hukuki ve cezai her
türlü yasal imkanın kullanılmasına imkan
verir.
Tekniğin bilinen durumunu aşmayan buluşlara
faydalı model
belgesi verilir. Faydalı modeller bir patent
türüdür ve genellikle küçük buluşlara
verilen koruma belgeleridir.
Patentler firmalar için rekabetten korunmak
veya rekabetçe üstün olmak için kullanılması
gereken çok önemli bir araçtır. Firmalar hem
ürünlerinde, hem de üretim tekniklerinde
piyasa talepleri için veya oluşan
problemlerin çözümü için yenilikler mutlaka
yapmaktadırlar. Hem bu tip yeniliklerini,
hem de daha rekabetçi olmak için sistemli
olarak geliştirdikleri yeniliklerini mutlaka
patentle tescillemelidir ki hakkı
korunabilsin.
Patentler
Sanayi alanındaki
yenilik ve buluşlar, prodüktivitenin ve
ekonomik büyümenin ana faktörlerindendir.
Yenilik/buluş genel olarak yeni mamüllerin
ve yeni usüllerin bulunması ve
geliştirilmesi ve bunların ekonomiye
intikalini sağlayan gelişim olarak kabul
edilmektedir.
Etkili
bir patent sistemi,ülke içinde ekonomik
büyümeyi beraberinde getirebilir.Tarihi
gelişmeler,etkin bir korumayı gerçekleştiren
bir patent sisteminin ülkenin ekonomik
gelişmesini de beraberinde getirdiğini
göstermektedir.Diğer taraftan,teknolojinin
tarihi gelişmesini,patent dökümanlarını
incelemek suretiyle tesbit edebilmek te
mümkündür.
Patent,
teknolojik literatürün bir parçasıdır.Patent
ayrıca önemli bir teşvik aracı da
sayılmaktadır.Etkin bir patent
sistemi,yaratıcı yetenekleri buluş yapmaya,
iş adamlarını da yapılan buluşları sanayiye
uygulamak suretiyle değerlendirmeye teşvik
eder. Patentler, tarım dahil tüm sanayi
dallarında teknolojik ilerleme getirecek
araştırma ve geliştirme faaliyetinin
oluşmasını teşvik eden ve teknik bilginin
yayılmasında birinci derecede rol oynayan
etkenlerdendir.Patent teşvik
sistemi,sağladığı koruma itibariyle,imalat
faaliyetinin genişletilmesinde fiili ve
etkin bir rol üstlenmiştir.
Sınai
hakların teknolojik gelişme açısından
önemini özellikle patentler,faydalı modeler
ile sınai resim ve modellerde görmek
mümkündür.
Sınai
hakların tanınması ve korunması bir yandan
araştıma ve geliştirmenin teşviki ile teknik
bilgilerin değerlendirilerek yaygınlaşmasını
sağlarken,öte yandan da ülke içinde ve
dışında olmak üzere teknoloji transferine
uygun zemini hazırlar. |